

راههای عشق الهی
۵ قطعه ها۱ ساعت۴ دقیقهتاریخ انتشار: ۱۳۷۶ (۱۹۹۷) ، تجدید چاپ: ۱۳۸۳ (۲۰۰۴)
ناشر: Le Chant du Monde – Harmonia Mundi
اشعار عرفانیِ فارسی مملو است از مضمون جستجوی عشق الهی و در تمامی قطعات این اثر نیز مشهود است. عشق پرشور روح هنگام جدایی از معشوق و درد ناشی از این فراق به وضوح در دستگاههای طرز و شاهحسینی منعکس است. عشقی که روح را قدم به قدم در مسیر کمال، مسیری که در دستگاه هفتخوان رستم توصیف شده است، همراهی میکند. در مقصد، این عشق دائماً تجدید میشود و روح را در تمامی سطوح نشئات روحانی، در اوج رهایی و خلاقیت مطلق به پیش میراند، حالتی که در دستگاه هلپرکه یادآور شده است. همانطور که از استاد نقل است: «انسان عشقی بیابد که همیشگی باشد؛ بهاری بیابد که خزان نداشته باشد؛ گلی بیابد که پژمرده نشود. عشق و معبود هم باید خدا باشد و بس.۱
۱ آثارالحق، ج۱، چاپ ۵، گ ۱۱۶
سوئیت «طرز» (۸ – ۱)
استاد الهی با ادامهی بداههنوازی، این دستگاه را بدون فاصله با یک مایهی رابط به قطعهی قبلی پیوند میدهد. «طرز» واژهی کلی است بهمعنای شیوه و روش و قاعده، و در موسیقی نام دستگاهی است که فقط هشت قسمت آن در اینجا نواخته میشود.
در شروع، روح از مرحلهی طلب، از فراق از معشوق ازلی و غفلتش آگاه میشود. هر چند که زخم ناشی از این بیداری بس عمیق است، اما قلب را تصفیه میکند و ذوق و شوق را پرورش میدهد.
استاد الهی در این دستگاه، با ظرافت همین طلب را نشان میدهد. با بیانی که بهنسبت قطعهی قبل نه چندان حماسی بلکه درونی است. در طول این قسمتها، که بعضی از آنها به عرفای بزرگ تقدیم شده، نوازنده خلاقیتی حیرتآور را به جلوه میآورد.
الف. طرز جعفری
ب. طرز خانباباخان
پ. طرز لیلی و مجنون
این قسمت اشاره به عشق ناب لیلی و مجنون در منظومهی نظامی (۵۱۹ – ۵۸۸ شمسی (۱۲۰۹ تا ۱۱۴۰ میلادی)) دارد. عشقی که ابتدا پُرشور است و سپس به مرحلهای معنوی میرسد. عشق لیلی و مجنون را در طول تاریخ تمثیل عشق عرفانی دانستهاند.
ت. طرز مویه (به معنای ضجه)
ث. طرز ارک عباسی (ارکه بازی)
یک آهنگ باستانیِ درباری که با تغییراتی به ردیف تنبور وارد شده است.
ج. طرز مرحوم سید براکه (طرز سوز و گداز):
این قطعه به سید براکه تقدیم شده، که از قدیسان قرن سیزدهم شمسی (نوزدهم میلادی) بود و استاد الهی یاد او را بهخاطر سخاوتِ طبع و شجاعتِ روحش گرامی میداشت. این قطعه با غزلی زیبا همراه است، که بهآواز خوانده میشود. سوز در اینجا سوختن درون است و رنج فراق از معشوق ازلی، رنجی که عاشق را بیدار و تصفیه میکند. گداز بهمعنای سوختنی است که به مرحلهی گداخت و ذوب رسیده است.
ح. طرز تیموری:
این قسمت آخر به تیمور تقدیم شده است که از قدیسان بزرگ بود و در ۱۲۴۴ شمسی (۱۸۶۵ میلادی) در کرمانشاه کشته شد.
فهرست قطعه ها
سوئیت «طرز» (۸ – ۱)
راههای عشق الهی
سوئیت «طرز» (۸ – ۱)
راههای عشق الهی