background pattern
بیداری

ساروخانی (مناجات)

این قطعه با بداهه‌نوازی بر دستگاه ساروخانی آغاز می‌شود اما تُنالیته‌ای (لحنی) خاص دارد. زیرا ساز به جای کوک معمول خود، روی فاصله‌ی چهارم، این‌بار در فاصله‌ی پنجم کوک شده و اجرای آن در فاصله‌ی پنجم مشکل‌تر است. این پاساژ با مناجاتی در مقام بابا‌ جلیلی دنبال می‌شود که از مقام‌های مورد علاقه‌ی استاد الهی است. در این قسمت استاد استثنائاً ابیات شعری کردی از شیخ‌ امیر۱ را می‌خواند و کلمات «علی» و «مولا» را تکرار می‌کند. ترجمه‌ی دو بیت از این شعر که استاد خوانده‌اند این است:

ای دلِ گناهکارم، ای دلِ زبون‌بخت و گناهکارم
اگر از ازل بردباریِ بیشتری به خرج می‌دادی هرگز از درگاهِ یار دور نمی شدی

«علی»، «مولام» و «جانم» همگی شیوه‌های مختلف التجا به خداوند است. ذکری که در ادامه‌ی این دعا می‌آید در سال‌های دهه‌ی بیست شمسی (دهه‌ی ۱۹۴۰ میلادی) به استاد الهام شد. این قطعه به روح یادآوری می‌کند که همه چیز در دست معبود ازلی است و این‌که تنها خداوند حلال مشکلات است. ترجمه‌ی ذکر این است:

علی آمان یا علی، دخیلم به تو علی، مشکل گشایی علی، حل مشکلی علی


۱ شیخ‌ امیر، عارف بین قرن یازده و دوازدهم هجری قمری بود. این چوپان بی‌سواد پس از بیداری روحی، اشعار بسیاری با معنای عمیق معنوی و تصاویر فاخر نمادین سرود. نگاه کنید به: سی‌دی گفت‌وگو با معشوق آسمانی و موسیقی معنوی تنبور، تک‌‌نوازی تنبور استاد الهی (۵)، ماهور، ۱۳۹۲.

ساروخانی (مناجات)

بیداری

۰۰:۰۰