background pattern
یک حماسه‌ی معنوی

تَن‌امیری

این مایه نیز شاید ساخته‌ی قدیسی باشد که نام خود را به آن داده است. نوای این ملودی نیز مانند «طرز» به‌گونه‌ای است که گویا تا رسیدن به دست ما مسافتی طولانی را طی کرده، زیرا ویژگی‌های قدیمی و نیز نامتعارف دارد. گام آن از منطق دیاتنیکِ سنّت شرقی پیروی نمی‌کند بلکه در عوض از توالی فاصله‌های پرده و نیم‌پرده ساخته شده است: (دو)، ر، می، فا، سُل، لا بمُل، سی ‌بمُل، دو بمُل، ر بمُل. به این ترتیب، ملودی هرگز به ‌طور دقیق به اکتاو «ر» یا «دو» نمی‌رسد؛ یا تا نزدیکی آن می‌رود (دو بمُل)، یا از بالای آن می‌گذرد (ر بمُل). به‌علاوه، تناوب پرده‌ها و نیم‌پرده‌ها گاه با کنترپوان سیم‌های پایینی، ترکیباتی ناملایم (دیسونانت) ایجاد می‌کنند. فقط در بخش پایانی، با بازگشت به نت بم (دو) است که تنش ایجاد‌شده توسط ملودی به سرانجامی مسالمت‌آمیز می‌رسد. هسته‌ی اصلی ملودی حول محوری از نت‌ها می‌چرخد: فا، سُل، لا بمُل، سی ‌بمُل. اما استاد این مایه را به بیش از یک اکتاو گسترش داده است.

این قطعه صرفاً بخش پایانی بداهه‌نوازی طولانی‌تر است که در اینجا بخش اول آن به‌دلایل فنی حذف شده است. با این همه، این قطعه منظر دیگری از هنر استاد الهی را نشان می‌دهد: قدرت خلق حال و هوایی عمیقاً صمیمی، همچون حال و هوای عبادت یا مراقبه‌ای تک نفره، حتا هنگام اجرا در حضور جمعی از خویشان و شاگردان، چنان‌که در این اجرا رخ داده است (از میان دو یا سه‌کلمه‌ای که او زمزمه می‌کند فقط یکی به روشنی قابل تشخیص است: دین). برای او، از ابتدای کودکی تا پایان عمر، موسیقی وسیله‌ای برای ارتباط با ماورای عقل و برای گفت‌وگو با خدا و بیان تجربه‌ها بود. به گفته‌ی او: «موسیقی‌دان باید هنرش را چون وسیله‌ای برای درخودفرورفتن و کشف حقایق و نیل به عشق الهی به‌کار بَرد، نه چون وسیله‌ای برای کسب شهرت و افتخار».

تَن‌امیری

یک حماسه‌ی معنوی

۰۰:۰۰